Eski ABD Başkanı ve Cumhuriyetçi Parti’nin başkan adayı Donald Trump, Kanada’yı Çin’in Amerikan gümrük vergilerini aşmak için bir “kaçış yolu” olarak kullanmasına izin vermesi halinde ağır ekonomik sonuçlarla tehdit etti. Trump, Kanada’dan ABD’ye giren Çin menşeli araçlara yüzde 100 oranında gümrük vergisi uygulayacağını açıkça belirtti.
Michigan’da gerçekleştirdiği bir kampanya mitinginde konuşan Trump, Kanada’nın Çinli otomobil üreticilerinin ülkesinde fabrika kurmasına izin verdiğini ve bu yolla Çin’in ABD’ye yönelik yüzde 100 gümrük vergilerinden kaçınmayı hedeflediğini iddia etti. Bu durumun gerçekleşmesi halinde, kendisinin de Kanada üzerinden gelen bu tür araçlara eşdeğer bir tarife uygulayacağının altını çizdi. Trump, “Kanada’da fabrika kurup, oradan bize araba satarlarsa… yüzde 100 gümrük vergisi uygulanacak. Çin’in Kanada’yı bypass olarak kullanmasına izin vermeyeceğiz” ifadelerini kullandı.
Trump’ın Tehdidinin Detayları ve Arka Plan
Donald Trump’ın bu sert çıkışı, ABD’nin Çin’e uyguladığı yüksek gümrük vergileri ve özellikle elektrikli araçlar (EV) sektöründeki rekabetin kızıştığı bir döneme denk geliyor. Biden yönetimi de yakın zamanda Çin’den ithal edilen elektrikli araçlara yönelik gümrük vergilerini %25’ten %100’e yükseltmişti. Trump’ın açıklaması, bu mevcut politikanın daha da genişletilerek Kuzey Amerika serbest ticaret anlaşması (USMCA) ortaklarından Kanada’yı da hedef alabileceği sinyalini veriyor.
Kanada, son dönemde özellikle Ontario eyaletinde elektrikli araç üretimi ve batarya fabrikaları için önemli yatırımlar çekmekte. General Motors, Stellantis ve Volkswagen gibi küresel otomotiv devlerinin yanı sıra, Çinli şirketlerin de Kanada’da üretim tesisleri kurma potansiyeli konuşuluyor. Trump’ın tehdidi, bu potansiyel yatırımların ABD pazarındaki rekabeti nasıl etkileyeceğine dair derin endişelerini yansıtıyor.
Neden Kanada Hedefte?
- “Bypass” İddiası: Trump, Çin’in doğrudan ABD’ye ihracat yaparken karşılaştığı yüksek gümrük vergilerinden kaçınmak için Kanada’yı bir ara durak olarak kullanacağından endişe ediyor. Bu, Çinli şirketlerin Kanada’da montaj veya üretim yaparak “Kanada menşei” etiketiyle ABD pazarına erişim sağlaması anlamına gelebilir.
- Mevcut Ticaret Anlaşmaları: ABD, Kanada ve Meksika arasındaki USMCA anlaşması, belirli menşe kuralları çerçevesinde vergisiz ticarete olanak tanıyor. Trump’ın tehdidi, bu kuralların Çin menşeli ürünlerin ABD pazarına girişini engellemek için yeterli olup olmadığına dair şüphelerini dile getiriyor.
- Elektrikli Araç Rekabeti: Çin, elektrikli araç üretiminde küresel bir lider konumunda ve ABD’li otomobil üreticileri için ciddi bir rekabet oluşturuyor. Trump, ABD otomotiv sektörünü ve istihdamı koruma sözü vererek bu rekabeti kendi lehine çevirmeye çalışıyor.
Trump’ın bu sert duruşu, eski başkanlık dönemindeki “Önce Amerika” politikasının ve korumacı ticaret stratejilerinin devamı niteliğinde. Kanada hükümeti veya Ottawa’daki Çin Büyükelçiliği’nden konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak bu tehdit, iki komşu ülke arasındaki ticari ilişkilerde potansiyel gerilimlerin habercisi olarak yorumlanıyor.
Uzmanlar, böyle bir vergi uygulamasının hem Kanada ekonomisi hem de ABD’deki tüketiciler için ciddi sonuçları olabileceği konusunda uyarıyor. Kanada’daki otomotiv sektörüne yapılacak yatırımları sekteye uğratabileceği gibi, ABD’ye gelen araç fiyatlarını da artırabilir.