Soçi’de Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Putin arasında varılan kritik anlaşma, Suriye’nin kuzeyinde terör örgütü YPG/PKK’nın Türkiye sınırından 30 kilometre derinliğe çekilmesi için yeni bir dönemi başlattı. 22 Ekim Salı günü gerçekleşen zirvenin ardından, terör örgütünün bölgeden tamamen arındırılması hedefiyle 150 saatlik ek bir süre tanındığı duyuruldu. Bu süre zarfında Rus askeri polisi ve Suriye sınır muhafızları, YPG/PKK unsurlarının ve silahlarının bölgeden çıkarılmasını sağlayacak.
Türk Silahlı Kuvvetleri’nin 9 Ekim’de başlattığı Barış Pınarı Harekâtı’nın ardından, Türkiye’nin güvenlik endişeleri ve bölgedeki terör unsurlarının temizlenmesi talebi uluslararası gündemin ilk sırasına oturmuştu. ABD ile varılan 120 saatlik mutabakatın süresi 22 Ekim akşamı 22:00’de dolmuşken, Soçi’deki zirveden çıkan karar, bölgenin geleceği açısından tarihi bir dönüm noktası oldu.
Soçi Mutabakatının Temel Maddeleri
Soçi’de Türkiye ve Rusya liderlerinin imzaladığı 10 maddelik ortak mutabakat zaptı, Suriye’nin kuzeydoğusundaki yeni yol haritasını netleştirdi. Anlaşmanın ana hatları şu şekilde belirlendi:
- YPG/PKK’nın Çekilmesi: 23 Ekim Çarşamba günü saat 12:00’den itibaren, YPG/PKK unsurları Fırat Nehri’nden Irak sınırına kadar olan alandaki Türk sınırından 30 kilometre derinliğe çekilecek. Kamışlı şehri bu çekilme bölgesinin dışında tutuldu. Bu çekilme için terör örgütüne 150 saatlik bir süre verildi ve bu süre 29 Ekim Salı günü saat 18:00’de sona erecek.
- Rus ve Rejim Güçlerinin Görevi: Rus askeri polisi ve Suriye sınır muhafızları, 23 Ekim saat 12:00’den başlayarak bu 30 kilometrelik güvenlik kuşağına girecek ve YPG/PKK unsurlarının ve silahlarının sınır hattından çıkarılmasını kolaylaştıracak.
- Mevcut Harekât Alanı: Barış Pınarı Harekâtı alanında (Tel Abyad ve Resulayn arası) mevcut durum korunacak ve bu bölge Türkiye’nin kontrolünde kalacak.
- Ortak Devriyeler: 150 saatlik sürenin bitiminde, yani 29 Ekim Salı günü saat 18:00 itibarıyla, Türk ve Rus askeri unsurları, mevcut Barış Pınarı Harekâtı alanının batısı ve doğusunda, 10 kilometre derinlikte ortak devriyeler gerçekleştirecek. Kamışlı bu devriyelerin dışında kalacak.
Anlaşmanın Geniş Kapsamı ve Vurgular
Soçi mutabakatı sadece askeri düzenlemelerle sınırlı kalmadı, aynı zamanda Suriye’nin geleceğine dair diplomatik ve siyasi mesajlar da içerdi:
- Adana Mutabakatının Önemi: 1998 tarihli Adana Mutabakatı’nın yeniden ön plana çıkarılması ve uygulanmasının desteklenmesi kararı alındı. Bu, terörle mücadele konusunda geçmişteki işbirliği zeminini hatırlatıyor.
- Terörle Mücadele Vurgusu: Her iki taraf da terörün tüm biçim ve tezahürleriyle mücadele kararlılığını yineledi ve YPG/PKK’nın terör örgütü statüsünü vurguladı. Rusya, bu konuda Türkiye’nin haklı güvenlik endişelerine destek verdiğini gösterdi.
- Suriye’nin Toprak Bütünlüğü: Mutabakatta Suriye’nin siyasi birliğine ve toprak bütünlüğüne olan güçlü bağlılık bir kez daha teyit edildi. Bu, Türkiye’nin Suriye’de kalıcı bir işgal niyeti taşımadığı mesajını güçlendiriyor.
- Mültecilerin Geri Dönüşü: Suriyeli mültecilerin gönüllü ve güvenli bir şekilde kendi evlerine dönmesi için gerekli koşulların oluşturulması konusunda işbirliği yapılacağı belirtildi.
Bu anlaşma, Türkiye’nin sınır güvenliği ve bölgedeki terör tehdidini bertaraf etme hedefleri doğrultusunda önemli bir adım olarak görülüyor. Rusya’nın arabuluculuğu ve sahadaki etkinliğiyle, Suriye’nin kuzeyinde yeni bir güvenlik mimarisinin temelleri atılmış oldu.